Dwangsom van tafel na melding Veilig Thuis
Een moeder was in kort geding veroordeeld tot nakoming van de omgangsregeling, op straffe van een dwangsom. In hoger beroep diende zij een onderzoeksrapport van Veilig Thuis in waaruit bleek dat sprake was huiselijk geweld, kindermishandeling en signalen van intieme terreur, waarbij zij als slachtoffer en de vader als dader werden aangemerkt. Het Gerechtshof Den Haag vernietigde daarop het vonnis van de kort gedingrechter, wees nakoming op verbeurte van dwangsom af en schorste de regeling. Betaalde dwangsommen bleken onverschuldigd betaald en moeten worden terugbetaald. Voorlopig zijn alleen begeleide contacten via hulpverlening aan de orde.
Deze uitspraak laat zien dat een eerder in kort geding afgegeven uitspraak niet zonder meer stand houdt wanneer objectieve, professionele informatie een ander beeld van de gezinssituatie geeft.
Appberichten als bewijs van psychologisch geweld
In een andere zaak bekrachtigde het Gerechtshof 's-Hertogenbosch vervangende toestemming voor een moeder om met haar kind te verhuizen, en bepaalde het hoofdverblijf bij haar op grond van door het hof onder meer op basis van WhatsApp-berichten vastgesteld psychologisch geweld van de vader.
Wat deze uitspraak bijzonder maakt, is hoe het hof het psychologisch geweld inzichtelijk maakt: door rechtstreeks te citeren uit WhatsApp-berichten van de vader, waaronder de zin "Jij bespreekt van a tot z met mij en vraagt aan mij toestemming of ik breek elk bot in je lichaam." Appberichten lijken zo, naast andere bewijsstukken zoals rapportages van hulpverleners, een concreet bewijsmiddel te kunnen zijn voor het aannemelijk maken van een patroon van dwang en controle en het onderliggende machtsverschil.
De lijn lijkt zich af te tekenen
Beide zaken lijken op een ontwikkeling te wijzen: naarmate objectieve bronnen, zoals rapportages van Veilig Thuis, politie of andere hulpverleners, samen met concrete communicatie zoals appberichten, een consistent beeld van dwang, controle en machtsverschil laten zien, lijkt de rechter eerder bereid eerdere beslissingen over nakoming, hoofdverblijf en verhuizing daarop te baseren of herzien.
Voor de criteria die de rechtspraak hanteert om intieme terreur vast te stellen, het patroon van controle en dwang, het machtsverschil, de impact op het slachtoffer en de contra-indicaties, verwijs ik naar de blog van mijn collega Anje Slootweg: Intieme terreur erkend.
Praktijkboodschap
Het loont om waargenomen signalen van dwang, controle en machtsverschil helder en onderbouwd te benoemen in een rapportage. Dat kan, gelet op de hierboven besproken uitspraken, meewegen bij de veiligheid van kinderen en ouders in complexe scheidingssituaties.
Gerechtshof Den Haag, 28 april 2026: ECLI:NL:GHDHA:2026:2352
Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 23 juli 2026: ECLI:NL:GHSHE:2026:1956
