Wat was er aan de hand?
Een echtpaar met een traditionele rolverdeling - hij deed de financiën, zij zorgde voor de kinderen - besloot in mei 2025 te scheiden. Nog geen twee weken later, op 12 juni 2025, ondertekenden zij een echtscheidingsconvenant dat de man met behulp van AI had opgesteld. Zes dagen later volgde een addendum, eveneens door de man met AI opgesteld.
De afspraken kwamen erop neer dat de man de echtelijke woning toegedeeld kreeg. De vrouw ontving slechts een vergoeding ter hoogte van € 24.198,73, terwijl haar werkelijke aanspraak op de helft van de overwaarde € 95.349 bedroeg. Daarnaast werd afgezien van pensioenverevening en werd de belastingaanslag verrekend ten gunste van de man.
De vrouw verzoekt om vernietiging
Toen de vrouw alsnog juridisch advies inwon, verzocht zij de rechtbank het convenant gedeeltelijk te vernietigen op grond van misbruik van omstandigheden (artikel 3:44 BW). Zij stelde dat de man vanuit zijn financiële machtspositie druk uitoefende, haar weerhield van het inschakelen van een advocaat en de tijdsdruk opvoerde.
De rechtbank: onvoldoende onderbouwd
De rechtbank Overijssel wijst het verzoek van de vrouw af. Hoewel de rechtbank erkent dat de man vanuit de traditionele rolverdeling een sterkere positie had bij het maken van afspraken, oordeelt zij dat de vrouw onvoldoende heeft onderbouwd dat de man daadwerkelijk misbruik heeft gemaakt van die positie.
De rechtbank weegt daarbij mee dat de man wél financiële informatie had verstrekt - een desktoptaxatie en hypotheekgegevens - zodat de vrouw kon weten waar zij recht op had. Bovendien erkende de vrouw ter zitting dat zij bewust afstand heeft gedaan van haar helft in de overwaarde, vanwege haar wens dat de man met de kinderen in de woning kon blijven.
De e-mailcorrespondentie die de vrouw aanvoerde als bewijs van druk, dateerde van ná de ondertekening van het convenant. De vrouw had bovendien niet onderbouwd dat de man haar actief had weerhouden van juridisch advies.
Mondeling afspraken: let op het schriftelijkheidsvereiste
Een interessant detail: nadat de vrouw via de hypotheekadviseur ontdekte dat de man méér kon lenen, kwamen partijen mondeling overeen de vergoeding te verhogen naar € 50.000. Deze afspraak is echter nooit schriftelijk vastgelegd. Omdat het convenant zelf bepaalde dat alleen schriftelijk kon worden afgeweken van de gemaakte afspraken (artikel 8.4), kon de vrouw hier geen rechten aan ontlenen.
Wat betekent dit in de praktijk?
Deze uitspraak illustreert de risico's van een echtscheiding zonder deskundige begeleiding:
AI is een hulpmiddel, geen advocaat. Het convenant was juridisch-technisch kennelijk voldoende om stand te houden bij de rechtbank. Maar dat betekent niet dat het evenwichtig was. De vrouw deed afstand van ruim € 71.000 aan overwaarde, pensioenaanspraken én een eerlijke belastingverrekening. AI stelt op wat je invoert, het bewaakt niet de belangen van beide partijen.
Traditionele rolverdelingen vergroten het risico. Juist bij ondernemers, waar één partner de financiën en de onderneming overziet, kan een informatieachterstand ontstaan bij de niet-ondernemer. Hoewel dat op zichzelf geen misbruik van omstandigheden oplevert, vergroot het de kans op een scheefgroei die achteraf moeilijk te herstellen is. Het is goed om hier aandacht voor te hebben.
Mondelinge afspraken zijn kwetsbaar. Zeker wanneer het convenant een schriftelijkheidsvereiste bevat, zijn latere mondelinge aanpassingen niet afdwingbaar. Leg alles vast.
Tijdsdruk is een rode vlag. Twee weken tussen de mededeling van de scheiding en de ondertekening van het convenant is bijzonder kort. Hoewel de rechtbank hier geen misbruik in zag, is het voor de praktijk raadzaam om voldoende bedenktijd in te bouwen en juridisch advies in te winnen voordat er wordt getekend.
Tot slot
Het gebruik van AI voor juridische documenten zal alleen maar toenemen. Deze uitspraak laat zien dat een door AI opgesteld convenant niet per definitie vernietigbaar is, maar óók dat het ontbreken van juridische begeleiding tot onevenwichtige uitkomsten leidt die achteraf zeer moeilijk te corrigeren zijn. Voor ondernemers, bij wie doorgaans meer op het spel staat, is het inschakelen van een gespecialiseerde familierechtadvocaat geen luxe maar noodzaak.
Rechtbank Overijssel 29 mei 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:3197
Vragen over echtscheiding en onderneming? Neem contact op met de sectie familierecht van BVD advocaten.
