Passend onderwijs 2.0: dit gaat er veranderen voor u

In de brief van 20 mei 2026 aan de Tweede Kamer zet het kabinet de koers uit voor de ontwikkeling van passend onderwijs richting inclusief onderwijs.

Het is goed om hiervan op de hoogte te zijn, zodat u hier rekening mee kan houden bij het bepalen van de eigen koers voor de komende jaren.

Weg met de scheiding tussen speciaal en regulier onderwijs?

Het huidige wettelijke stelsel bevat nog diverse belemmeringen voor inclusie. Zo is het voor een leerling die staat ingeschreven in het (voortgezet) speciaal onderwijs momenteel niet mogelijk om voltijds regulier onderwijs te volgen. Er wordt onderzocht hoe de bestaande scheiding tussen regulier en speciaal onderwijs kan worden verminderd of opgeheven. De voortgang van alle maatregelen van de verbeteraanpak staat beschreven in de vijfde voortgangsrapportage passend onderwijs.

Een verschuiving van leerlingen van het gespecialiseerd onderwijs naar het reguliere onderwijs heeft uiteraard gevolgen voor de financiering van ondersteuning. Er wordt in deze kabinetsperiode onderzocht hoe lichte en zware ondersteuningsmiddelen in de toekomst moeten worden verdeeld en welke aanpassingen nodig zijn in de bekostigingssystematiek. Ook worden de transitiekosten van de overgang naar inclusief onderwijs in kaart gebracht, evenals de financiële gevolgen voor scholen, samenwerkingsverbanden en andere betrokken partijen.

Onderzoek naar toezicht en financiering van deze overgang

De overgang naar inclusief onderwijs heeft ook gevolgen voor het toezicht. Omdat onderwijs, jeugdhulp en zorg in een inclusiever stelsel intensiever met elkaar moeten samenwerken, zal samen met de betrokken inspecties worden onderzocht welke aanpassingen in wet- en regelgeving nodig zijn voor het toezicht op scholen, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en zorg- en jeugdhulporganisaties. Daarbij gebruiken ze onder andere de input van de vijf themagroepen, met vertegenwoordigers uit onderwijs en zorg, wetenschappelijke experts en voorlopers uit scholen, samenwerkingsverbanden en gemeenten. De adviezen van deze themagroepen worden binnenkort gepubliceerd op de website van de Rijksoverheid.

De eerste stappen naar inclusief onderwijs

Er wordt gewerkt aan een wettelijke regeling voor doorzettingsmacht. Het kabinet streeft ernaar een wetsvoorstel hierover in 2028 in consultatie te brengen. Deze regeling moet het mogelijk maken dat in situaties waarin partijen het niet eens worden over de benodigde ondersteuning of de meest passende onderwijsplek, een bindende beslissing kan worden genomen in het belang van de leerling.

Ook op het terrein van schoolverzuim bevat de brief relevante wetgevende ontwikkelingen. Het wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim is op 7 april 2026 door de Tweede Kamer aangenomen. Dit wetsvoorstel versterkt het preventieve verzuimbeleid van scholen, verbetert de samenwerking tussen scholen, gemeenten, leerplichtambtenaren en samenwerkingsverbanden en scherpt de procedure rondom vrijstellingen op grond van artikel 5, onder a, van de Leerplichtwet 1969 aan. Daarnaast wordt de registratie van verzuim uitgebreid, waardoor ook geoorloofd verzuim beter in beeld komt. Het kabinet verwacht dat deze maatregelen bijdragen aan het terugdringen van langdurige uitval van leerlingen.

Ten slotte kondigt de staatssecretaris het wetsvoorstel Maatwerk in het funderend onderwijs aan. Dit wetsvoorstel moet meer ruimte bieden voor maatwerkoplossingen voor leerlingen die vanwege lichamelijke of psychische problemen dreigen uit te vallen. Scholen en samenwerkingsverbanden krijgen daarbij meer mogelijkheden om af te wijken van reguliere regels over onderwijstijd, onderwijsinhoud, onderwijslocatie en, voor samenwerkingsverbanden, de inzet van bekostiging. Deze flexibiliteit moet ervoor zorgen dat leerlingen onderwijs kunnen blijven volgen dat aansluit bij hun mogelijkheden en behoeften. Het wetsvoorstel zal naar verwachting in 2026 in internetconsultatie worden gebracht en in 2028 in werking treden.

Conclusie

Wat betekent dit alles concreet voor u? Bij strategische keuzes die doorwerken in samenwerking, inrichting en financiering is het verstandig om tijdig stil te staan bij de gevolgen van deze ontwikkelingen. Komt u in een fase waarin u een keuze moet maken die effect heeft op de komende jaren? Neem dan bijvoorbeeld contact op met ons. Wij denken graag met u mee over een passende en toekomstbestendige aanpak, ook op het gebied van financiering, zodat uw beleid goed aansluit bij de veranderingen die eraan komen.